Wearables en activity trackers zijn niet meer weg te denken uit de fitnessbranche. Waar je als trainer vroeger eigenlijk alleen een beeld had van wat je sporter binnen de muren van het fitnesscentrum deed, geeft de technologie nu een schat aan informatie over het gedrag een sporter, zowel binnen als buiten de sportschool. In dit blog lees je alles over de mogelijkheden, voordelen, beperkingen en praktische tips voor het gebruik van wearables in de fitnessbranche.

Wat kun je monitoren?

Wearables bieden de mogelijkheid om uiteenlopende gegevens te tracken, zoals:

• Beweging: Het aantal stappen, de mate van sedentair gedrag en algemene dagelijkse activiteiten.
• Trainingsgegevens: Hartslag, snelheid, duur, vermogen (uitgedrukt in wattage) en intensiteit (uitgedrukt in %HFmax of %FTP) van trainingen.
• Voeding: Voedingsdagboeken en calorieënregistratie via gekoppelde apps.
• Energieverbruik: Het geschatte aantal verbrande calorieën.
• Herstel: Gegevens over slaapkwaliteit, hartslagvariabiliteit (HRV) en rusthartslag.

Wat zijn de voordelen?

Het gebruik van wearables brengt verschillende voordelen met zich mee:

Vergroten van bewustwording
Sporters krijgen meer inzicht in hun eigen gedrag en gezondheid. Ook geeft het jou als trainer een beeld over het leefstijlgedrag van je sporter.

Inzicht in fysiologische belasting
Data over hartslag en trainingsintensiteit geeft jou als trainer goede feedback over hoe je sporter reageert op een bepaalde trainingsprikkel.

Stimuleren van gezond gedrag
Op korte termijn (4-12 weken) kunnen wearables motiveren tot meer bewegen, minder stilzitten en gezonder eten.

Betere afstemming van het trainingsprogramma
Wearables kunnen inzicht geven in alle lichamelijke inspanning van de sporter gedurende de week. Dit geeft jou als trainer de mogelijkheid om de arbeids-rustverhouding beter te bewaken. Waar nodig kun je bijsturen om de trainingsefficiëntie te verhogen en de kans op overbelasting te verminderen.

Wat zijn de beperkingen?

Naast de hierboven genoemde voordelen van wearables, zijn er ook beperkingen:

Aanschafkosten
Smartwatches en activity trackers zijn vaak prijzig, niet iedere sporter kan zich dit veroorloven.

Interpretatie
Wearables en de daarbij behorende apps geven zeer veel informatie. Het juist interpreteren van deze data vraagt om voldoende kennis van zaken, zowel van jou als trainer als van de gebruiker.

Betrouwbaarheid
Uit diverse onderzoeken blijk dat metingen van slaapkwaliteit en HRV vaak onnauwkeurig zijn. Zo hebben wearables bijvoorbeeld moeite om complexe slaapfasen (zoals de REM slaap) goed te kunnen onderscheiden. Ook registraties in voedingsapps zijn niet altijd accuraat.

Psychologische effecten
Het gebruik van wearables kan leiden tot negatieve psychologische effecten. Sommige gebruikers raken overmatig gefocust op meetbare prestaties, zoals het aantal stappen, calorieën of slaapfasen, wat kan leiden tot een obsessieve houding ten opzichte van gezondheid. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat het gebruik van een voedingsapp kan bijdragen tot een verstoorde relatie met eten.

Motivatie
De effectiviteit van een wearable hangt sterk af van de consistentie en motivatie van de gebruiker. Het gebruik van wearables kan hierbij ook averechts werken. Algemene doelen zoals 10.000 stappen per dag kunnen enorm demotiverend werken als ze voor de gebruiker niet haalbaar zijn.

Tips voor in de praktijk

Overweeg jij om wearables in te zetten bij de begeleiding van je sporters? Hierbij een aantal praktische tips:

Wearables zijn een middel, niet een doel op zich
Gebruik wearables niet om het gebruiken. Pas ze alleen toe als jij denkt dat het meerwaarde heeft voor de begeleiding van je sporter op dat moment. Wees je er ook van bewust dat het gebruik van een wearable niet voor iedere sporter geschikt is. Dit zul je per individu goed moeten beoordelen.

Stel realistische doelen
Werk met haalbare doelen en evalueer deze regelmatig. Over dit onderwerp schreven we eerder een uitgebreid blog en kun je hier lezen.

Leefstijldoelen
Trackers kunnen een goede methode zijn om bewustzijn te creëren over gezondheidsgedrag. Je kunt er zeker ook voor kiezen om dit slechts tijdelijk te doen.

Sportspecifieke doelen
Bij bijvoorbeeld duursporters kan continu gebruik waardevol zijn om prestaties en voortgang te monitoren.

Hou rekening met de vaardigheden van de klant
Sommige sporters bezitten niet de digitale kennis en vaardigheden om een wearable goed te kunnen gebruiken. Ook dit zul je per sporter moeten beoordelen.

Conclusie

Activity trackers en wearables kunnen een erg waardevolle tool zijn om jouw sporters effectiever te begeleiden en hun prestaties en gezondheidsgedrag te verbeteren. Dit is echter niet per definitie bij iedere sporters het geval. Wees je ervan bewust dat het gebruik van trackers ook averechts kan werken. Kijk als fitnessprofessionals dan ook kritisch naar wanneer je welke tool bij wie toepast.kunnen een erg waardevolle tool zijn om jouw sporters effectiever te begeleiden en hun prestaties en gezondheidsgedrag te verbeteren. Dit is echter niet per definitie bij iedere sporters het geval. Wees je ervan bewust dat het gebruik van trackers ook averechts kan werken. Kijk als fitnessprofessionals dan ook kritisch naar wanneer je welke tool bij wie toepast.